Startpagina

Doorligwonden

Doorligwonden

Als je noodgedwongen een lange tijd in bed moet blijven, of in een zetel of rolstoel moet zitten, kan je doorligwonden krijgen. In medische termen spreekt men van decubitus. Dit is niet alleen een probleem waar oudere mensen mee geconfronteerd worden. Op elke leeftijd (ook bij kinderen) kan dit een lastige ‘nevenwerking’ zijn van langdurige immobiliteit.

Doorligwonden zijn niet onschuldig. Ze kunnen voor heel wat pijn zorgen. Misschien moet je daardoor langer in het ziekenhuis verblijven. Zelfs blijvende letsels kunnen ontstaan.

Hoe ontstaat een doorligwonde?

Een doorligwonde wordt veroorzaakt door twee soorten krachten: druk- en schuifkrachten. In normale omstandigheden hebben we voldoende lichaamsbeweging (zelfs in je slaap), zodat de druk op één bepaalde plaats nooit lang duurt. Wie echter door een ziekte, een operatie of een verlamming bijvoorbeeld, niet voldoende kan bewegen zonder hulp, loopt het risico doorligwonden te ontwikkelen.

Als je lang in eenzelfde houding ligt of zit, ontstaat door je eigen lichaamsgewicht een aanhoudende druk op dezelfde plaats. Er is op die plaats minder bloedcirculatie en dus ook minder zuurstofaanvoer.

Als je in een bed of een zetel ‘onderuit glijdt’, schuiven huid en spieren op een onnatuurlijke manier over elkaar.

Wat zijn de risicoplaatsen?

Vooral op plaatsen van de huid waar het lichaam op rust als we zitten of liggen, kunnen doorligwonden ontstaan. Het zijn meestal plaatsen met een meer uitstekend deel van ons beenderstelsel.

Hoe herken je een doorligwonde?

Het eerste teken van decubitus is een rode vlek op de huid en eventueel pijn. De roodheid verdwijnt niet even als je er op drukt. Het lijkt onschuldig. Toch kan aan het onderliggende huidweefsel al veel schade zijn toegebracht. Vraag naar onze RedWatch® om niet-wegdrukbare roodheid (= decubitus) vroegtijdig op te sporen.
In verdere stadia ontstaan bloederige of etterige blaren of zweren. Later kan de huid zwart worden (een teken van afsterving). Naarmate de doorligwonde verder evolueert, wordt steeds meer huidweefsel aangetast. Ook het onderliggende bindweefsel, de spieren en het bot kunnen in ernstige gevallen aangetast worden. Vaak is een decubituswonde veel dieper, en dus ernstiger, dan ze bij een eerste aanblik lijkt.

Wat zijn de gevolgen?

De wonden genezen zeer traag. Naast het ongemak en de pijn heb je bij doorligwonden een nog grotere behoefte aan zorg. Bovendien kan een ziekenhuisverblijf erdoor worden verlengd. In sommige gevallen kunnen ook ernstige complicaties ontstaan.

Praktische tips om doorligwonden te voorkomen

- Verander vaak van houding. Als je dat zelf niet kan, dan wordt je geholpen door een verpleegkundige of thuisverzorger. Wie in een rolstoel of zetel zit moet ook proberen vaak de houding te veranderen en de druk te verplaatsen, door je op te drukken aan de leuningen. Schuiven is niet goed. Als het niet lukt, kan je best hulp vragen.
- Niet doorzakken. Dat veroorzaakt schuifkrachten tussen huid en spieren.
- Voorkom huidirritatie. Het is belangrijk om de huid droog te houden. Mensen met incontinentieproblemen moeten daarom vaak genoeg verschoond worden. Bij overmatig zweten regelmatig de lakens en kledij vervangen.
- Vermijd plooien, kruimels of voorwerpen op uw matras of kussen.
- Voldoende eten en drinken. Zo kunnen onze weefsels voldoende voedingsstoffen krijgen, waardoor ze beter beschermd zijn tegen de gevolgen van langdurige immobiliteit.
- Controleer je huid op roodheid. Vraag daarbij hulp van een verpleegkundige of van je partner. Als hulpmiddel kan je onze Redwatch® gebruiken.
Roodheid van de huis is een alarmsignaal.

Hulpmiddelen

Voor wie langdurig in dezelfde houding zit of ligt, zijn verschillende anti-decubitusproducten beschikbaar: matrassen, zitkussens, hielbeschermers. Speciaal ontwikkeld om doorligwonden te voorkomen, zorgen ze voor een gelijkmatige drukverdeling. Ze beperken door hun gladde oppervlak de schuif- en wrijvingskrachten. Ze vermijden warmteconcentraties doordat ze luchtdoorlatend zijn. Ze zijn ook waterdicht en goed te reinigen. Deze producten zijn snel en gemakkelijk in gebruik, en bovendien betaalbaar.