Luchtwegen: aerosoltherapie

Aanbevelingen voor een efficiënte aerosoltherapie

Inhaleren met een vernevelaar

Je arts heeft je het gebruik van een vernevelaar voorgeschreven. Dit is een electrisch toestel waarmee je geneesmiddelen kunt inhaleren. Hiertoe wordt het geneesmiddel opgelost in een vloeistof. Vervolgens zet de vernevelaar deze vloeistof om in nevel en mist die je via een mondstuk of mondmasker inademt. Zo komt het geneesmiddel rechtstreeks in je longen terecht.
Om voldoende geneesmiddel in je longen te krijgen, is het nodig om zorgvuldig enkele raadgevingen rond het “goed gebruik” van je vernevelaar op te volgen. Ook het regelmatig en grondig schoonmaken van je vernevelaar is belangrijk voor een goede werking ervan en om infecties te voorkomen.

Gebruiksaanwijzing

Hoe een vernevelaar gebruiken?

Het klaarmaken van de oplossing:

• Was zorgvuldig je handen met water en zeep.
  
• Bereid de oplossing vlak vóór het vernevelen in het geneesmiddelpotje.
  
• Voeg zonodig fysiologische zoutoplossing toe tot de gewenste hoeveelheid. Werk steeds met steriele oplossingen op kamertemperatuur.
  
• Neem je meerdere geneesmiddelen tegelijkertijd met de vernevelaar, meng dan alleen geneesmiddelen in het potje die mogen gemengd worden (compatibel zijn). Vraag dit desnoods na bij je arts of apotheker.
• Vul het geneesmiddelpotje juist voor je begint met vernevelen.

Gedurende het vernevelen:

• Plaats het toestel op een horizontaal oppervlak.
• Ga er recht voor zitten. Neem een ontspannen houding aan.
• Steek het mondstuk in je mond en omsluit het goed met je lippen, zonder te bijten. Of plaats het masker over je mond en/of neus.
• Hou de vernevelaar rechtop voor een gelijkmatige nevel. Zet het toestel aan.
• Adem traag in langs je mond. Houd je adem gedurende 5 seconden in en adem rustig
  uit. Adem niet uit in de richting van de compressor om te vermijden dat hij vuil wordt.
• Praat niet tijdens het vernevelen. Indien er een korte pauze nodig is, zet dan de compressor even uit en neem het mondstuk of mondmasker weg.
• Zet de toediening verder tot 1 minuut nadat de vernevelaar begint te ‘sputteren’.
• Zet het toestel af. Een kleine hoeveelheid vloeistof blijft achter in het geneesmiddelpotje.
• Spoel na het vernevelen uw mond met water door te gorgelen. Hierbij het water niet inslikken!

Tips:

• Gebruik geen gedestilleerd (zuiver) water om de geneesmiddelvloeistof aan te lengen. Dit kan prikkelend werken.
• Vóór elk gebruik: zet het toestel gedurende enkele seconden aan wanneer het leeg is, om resterend vocht te verwijderen.
• Gebruik je een mondmasker, was dan na het vernevelen je huid rond neus en mond. Zo voorkom je huidirritatie!
• Bij ernstige hoest of bronchospasmen (het samentrekken van de longen), stop het vernevelen en raadpleeg je arts of apotheker.
• Laat best regelmatig je inhalatietechniek nakijken door je arts, longverpleegster of apotheker.

 

Schoonmaak en onderhoud

Hoe moet je je vernevelaar onderhouden?
Wanneer je een vernevelaar gebruikt, is een goede hygiëne en een goed onderhoud zeer belangrijk. Dit vraagt tijd maar is nodig om infecties te voorkomen. Immers door verontreiniging van het toestel kunnen er bacterieën in de vernevelaar groeien. Ook kan achtergebleven vloeistof kristallen vormen die de kanaaltjes kunnen verstoppen waardoor het geneesmiddel niet meer tot in de longen terechtkomt.
Lees hiervoor ook de gebruiksaanwijziging!

Na elk gebruik spoelen:

1. Demonteer de vernevelaar.
2. Spoel met lauw water alle onderdelen van de vernevelaar af. Ook het mondstuk of mondmasker.

Elke dag reinigen:

1. Demonteer de vernevelaar.
2. Reinig het mondstuk of mondmasker en de onderdelen met lauw water en detergent.
3. Spoel af met warm stromend water.

Eénmaal per week ontsmetten:
Demonteer de vernevelaar.
Reinig het mondstuk of mondmasker en de onderdelen met lauw water en detergent.
Spoel ook af.
Ontsmet de verschillende onderdelen:

• Door het koken in water gedurende 5 minuten. OF
• In de vaatwasser op 70°C gedurende 30 minuten. OF
• In een sterilisator voor zuigflessen. OF
• Door het onderdompelen in een desinfecterende oplossing. Respecteer hierbij steeds de aangewezen verdunningen en de tijd van onderdompeling.
  Na het onderdompelen: alle onderdelen goed afspoelen!

Steeds na spoelen, reinigen en ontsmetten:
Droog de onderdelen met een proper, niet pluizende papier, type keukenpapier.
Zorg er steeds voor dat alle onderdelen goed droog zijn voor ze weer te monteren.
Bewaar de vernevelaar op een droge en stofvrije plaats.

Tips:

• Reinig wekelijks het oppervlak van de compressor met water en zeep en/of met een linnen doek gedrenkt in medicinale alcohol (desinfecterende alcohol van 70 %).
• Vervang wegwerpbare mondstukken of mondmaskers, slangen en het geneesmiddelpotje minstens elke 3 maanden, of volgens de aanbevelingen van de fabrikant van de vernevelaar.
• Vervang jaarlijks de inlaatfilter of zo nodig sneller (bvb. bij veelvuldig gebruik, volgens de aanbevelingen van de fabrikant of als de filter nat geworden is of verstopt is). Controleer de filter regelmatig (na 10 à 12 keer vernevelen) op verstopping of op verontreiniging zoals grijze of bruine kleur.
• Laat jaarlijks het toestel nakijken door de fabrikant. Of wanneer na 15 minuten vernevelen het geneesmiddelpotje nog niet (bijna) leeg is. Je apotheker kan voor jou de fabrikant contacteren.

Let op:
Mucoviscidose patiënten die vernevelaars gebruiken moeten nog voorzichtiger zijn om besmetting van hun vernevelaar te vermijden.
Het onderhoud van hun vernevelaar vraagt extra aandacht en tijd. Zij moeten de verschillende onderdelen reinigen na elk gebruik en elke dag ontsmetten.